8. Sınıf Türkçe Fiilimsi (Eylemsi, Soru Maratonu Ve Etkinller )

Konu Özeti • Etkinlikler • Çalışma Kağıdı • LGS Tarzı Sorular

Fiilimsi, 8. sınıf Türkçe ve LGS’de önemli konulardan biridir. Fiilimsileri öğrenirken yalnızca ekleri ezberlemek yerine, sözcüğün cümledeki görevini anlamak gerekir.

📌 Fiilimsi Nedir?

Fiilden türeyen; ancak kip ve kişi eki alarak çekimli fiil olmayan, cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklere fiilimsi (eylemsi) denir.

Fiilimsiler üçe ayrılır:

• İsim-fiil
• Sıfat-fiil
• Zarf-fiil

🟢 1. İsim-Fiil

Fiillerin isim görevinde kullanılmasını sağlayan fiilimsilerdir.

En sık kullanılan ekleri:

-ma / -me
-mak / -mek
-ış / -iş / -uş / -üş

Örnek:

• Kitap okumayı seviyorum.
• Düzenli çalışmak başarı getirir.
• Onun buraya gelişi bizi şaşırttı.

Mini ipucu:

“Ma-Mak-Iş” kodlaması isim-fiil eklerini hatırlamaya yardımcı olabilir.

🟠 2. Sıfat-Fiil

Fiilden türeyip bir ismi niteleyen veya belirten fiilimsilerdir.

Yaygın ekleri:

-an / -en
-ası / -esi
-maz / -mez
-ar / -er
-dik / -dık / -duk / -dük
-acak / -ecek
-mış / -miş / -muş / -müş

Örnek:

• Gülen çocuk bize baktı.
• Gelecek günleri düşünüyorum.
• Çözülecek soruları masaya koydu.
• Okuduğum kitap çok güzeldi.

Sıfat-fiili bulurken şu soruyu sor:

“Bu sözcük hangi ismi niteliyor?”

🔵 3. Zarf-Fiil

Fiilden türeyerek eylemin nasıl, ne zaman veya hangi durumda yapıldığını belirten fiilimsilerdir.

Yaygın ekleri:

-ınca / -ince
-ken
-alı / -eli
-madan / -meden
-arak / -erek
-ıp / -ip / -up / -üp
-dıkça / -dikçe

Örnek:

• Eve gelince beni ara.
• Koşarak yanımıza geldi.
• Beni görmeden gitme.
• Ders çalışırken müzik dinliyordu.

⚠️ EN ÖNEMLİ NOKTA

Bir sözcüğün üzerinde fiilimsi eki bulunması, onun her zaman fiilimsi olduğu anlamına gelmez.

Sözcüğün cümledeki görevine bakmalısın.

Örneğin:

Kitap okumayı seviyorum.

“Okumayı” → isim-fiil.

Ama:

Çocuk kitap okuyor.

“Okuyor” → çekimli fiil.

Bu yüzden sadece eki görmek yeterli değildir.

🎯 ETKİNLİK 1 – Fiilimsiyi Bul

Aşağıdaki cümlelerdeki fiilimsileri bul ve türünü yaz.

1. Kitap okumayı çok seviyorum.
2. Koşarak sınıfa girdi.
3. Bahçede oynayan çocuklar çok neşeliydi.
4. Eve gelince beni ara.
5. Çözülecek soruları masaya bıraktım.
6. Düzenli çalışmak başarı getirir.
7. Gülümseyerek bize baktı.
8. Dün aldığım kitabı bitirdim.
9. Beni görmeden gitme.
10. Sabah erken kalkmak bana zor geliyor.

Cevaplar

1. okumayı → isim-fiil
2. koşarak → zarf-fiil
3. oynayan → sıfat-fiil
4. gelince → zarf-fiil
5. çözülecek → sıfat-fiil
6. çalışmak → isim-fiil
7. gülümseyerek → zarf-fiil
8. aldığım → sıfat-fiil
9. görmeden → zarf-fiil
10. kalkmak → isim-fiil

🎯 ETKİNLİK 2 – Türünü Yaz

Aşağıdaki fiilimsilerin türlerini karşılarına yaz.

Fiilimsi	Türü
okumak	__________
gelen	__________
koşarak	__________
yazma	__________
yapılacak	__________
görünce	__________
bildiğim	__________
gülerek	__________
çalışmak	__________
kırılmış	__________

Cevaplar

okumak → isim-fiil
gelen → sıfat-fiil
koşarak → zarf-fiil
yazma → isim-fiil
yapılacak → sıfat-fiil
görünce → zarf-fiil
bildiğim → sıfat-fiil
gülerek → zarf-fiil
çalışmak → isim-fiil
kırılmış → sıfat-fiil

🧩 ETKİNLİK 3 – Fiilimsi Avı

Aşağıdaki cümlelerde kaç tane fiilimsi olduğunu bul.

1.

Kitap okuyarak uyumayı seviyorum.

Fiilimsiler: __________________

Fiilimsi sayısı: ______

2.

Eve gelince yemek yemeye başladık.

Fiilimsiler: __________________

Fiilimsi sayısı: ______

3.

Dün gördüğüm çocuk koşarak uzaklaştı.

Fiilimsiler: __________________

Fiilimsi sayısı: ______

4.

Düzenli çalışmak ve tekrar yapmak başarıyı artırır.

Fiilimsiler: __________________

Fiilimsi sayısı: ______

Cevaplar

1. okuyarak, uyumayı → 2
2. gelince, yemeye → 2
3. gördüğüm, koşarak → 2
4. çalışmak, yapmak → 2

🧩 ETKİNLİK 4 – Cümleyi Tamamla

Parantezde verilen fiili uygun fiilimsiye dönüştürerek cümleyi tamamla.

1. Her gün kitap __________ bana çok şey kazandırıyor.
   (oku)
2. __________ çocuklar bahçeye çıktı.
   (koş)
3. Eve __________ seni arayacağım.
   (gel)
4. Soruları __________ sınavda başarılı olabilirsin.
   (çöz)
5. Beni __________ karar verme.
   (dinle)

Örnek cevaplar

1. okumak
2. koşan
3. gelince
4. çözerek
5. dinlemeden

🔎 ETKİNLİK 5 – Çekimli Fiil mi, Fiilimsi mi?

Aşağıdaki sözcüklerin fiilimsi mi, çekimli fiil mi olduğunu belirle.

1. koşuyor → __________
2. koşmak → __________
3. gelen → __________
4. geldi → __________
5. okuyarak → __________
6. okuyacak → __________
7. çalışıyor → __________
8. çalışmak → __________

Cevaplar

1. koşuyor → çekimli fiil
2. koşmak → fiilimsi
3. gelen → fiilimsi
4. geldi → çekimli fiil
5. okuyarak → fiilimsi
6. okuyacak → cümleye göre değerlendirilir; isim nitelerse sıfat-fiil, yüklem görevindeyse çekimli fiildir.
7. çalışıyor → çekimli fiil
8. çalışmak → fiilimsi

🧠 ETKİNLİK 6 – Yanlış Bilgiyi Bul

Aşağıdaki öğrencilerden hangisinin söylediği bilgi yanlıştır?

Ayşe: “Gülen çocuk” söz grubunda “gülen” sıfat-fiildir.

Mert: “Kitap okumayı seviyorum.” cümlesinde “okumayı” isim-fiildir.

Ece: “Koşarak eve gitti.” cümlesinde “koşarak” zarf-fiildir.

Can: “Ali kitap okuyor.” cümlesindeki “okuyor” sözcüğü fiilimsi örneğidir.

Cevap

Can yanlış söylemiştir.

“Okuyor” kip ve kişi anlamı taşıyan çekimli fiildir.

📝 LGS TARZI TEST

1.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil vardır?

A) Bahçede oynayan çocukları izledik.

B) Eve gelince seni ararım.

C) Kitap okumayı çok seviyorum.

D) Koşarak yanımıza geldi.

Cevap: C

2.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil kullanılmıştır?

A) Kitap okumayı seviyorum.

B) Eve gelince haber ver.

C) Gülen çocuk bize baktı.

D) Koşarak dışarı çıktı.

Cevap: C

3.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil vardır?

A) Düzenli çalışmak önemlidir.

B) Gelecek günleri düşünüyorum.

C) Koşarak eve gitti.

D) Kırılmış kalemi çöpe attı.

Cevap: C

4.

“Ders çalışırken müzik dinlemeyi seviyorum.”

Bu cümlede kaç fiilimsi vardır?

A) 1
B) 2
C) 3
D) 4

Cevap: B

5.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi yoktur?

A) Eve gelince beni ara.

B) Kitap okumayı seviyorum.

C) Çocuklar bahçede oynuyor.

D) Koşarak sınıfa girdi.

Cevap: C

6.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “-an / -en” eki sıfat-fiil oluşturmuştur?

A) Gelen öğrencileri sınıfa aldık.

B) Çocuklar eve erken geldi.

C) Annem beni çağırdı.

D) Öğrenciler bahçede oynadı.

Cevap: A

7.

“Sabah erkenden kalkıp okula gittim.”

Bu cümledeki fiilimsilerin türleri aşağıdakilerden hangisidir?

A) İsim-fiil – sıfat-fiil

B) Sıfat-fiil – zarf-fiil

C) Zarf-fiil – zarf-fiil

D) İsim-fiil – zarf-fiil

Cevap: C

8.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki farklı türde fiilimsi vardır?

A) Koşarak eve geldi.

B) Kitap okumayı seviyorum.

C) Eve gelince ders çalışmaya başladı.

D) Gülen çocuk bize baktı.

Cevap: C

“Gelince” zarf-fiil, “çalışmaya” isim-fiildir.

9.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi kullanılmamıştır?

A) Kitap okumak güzeldir.

B) Çocuk gülerek içeri girdi.

C) Gelen öğrenciler yerlerine oturdu.

D) Öğrenci kitap okuyor.

Cevap: D

10.

“Dün aldığım kitabı bir gecede bitirdim.”

Bu cümledeki fiilimsi hangisidir?

A) dün

B) aldığım

C) kitabı

D) bitirdim

Cevap: B

11.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil kullanılmıştır?

A) Çalışan öğrenciler başarılı olur.

B) Sınavdan sonra dinlenmek istiyorum.

C) Eve gelince haber verdi.

D) Gülümseyerek bize baktı.

Cevap: B

12.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil, eylemin nasıl yapıldığını belirtmektedir?

A) Eve gelince beni ara.

B) Ders çalışırken seni gördüm.

C) Koşarak sınıfa girdi.

D) Beni görmeden gitme.

Cevap: C

13.

“Okuduğum kitapları arkadaşlarıma da öneriyorum.”

Bu cümledeki fiilimsi aşağıdakilerden hangisidir?

A) okuduğum

B) kitapları

C) arkadaşlarıma

D) öneriyorum

Cevap: A

14.

Aşağıdakilerden hangisinde birden fazla fiilimsi vardır?

A) Çocuklar bahçede oynuyor.

B) Kitap okumak güzeldir.

C) Eve gelince yemek yemeye başladım.

D) Gelen öğrenci yerine oturdu.

Cevap: C

15.

“Düzenli çalışan öğrenciler, sınavlarda başarılı olurlar.”

Bu cümledeki “çalışan” sözcüğünün görevi nedir?

A) İsim-fiil

B) Sıfat-fiil

C) Zarf-fiil

D) Çekimli fiil

Cevap: B

16.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “-mek” eki isim-fiil oluşturmuştur?

A) Bu işi bitirmek zorundayım.

B) Çocuk parka gitmek için hazırlandı.

C) Öğretmen ödevleri kontrol etti.

D) Ali bugün okula gelmedi.

Cevap: A

17.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil vardır?

A) Yazılacak mektupları masaya bıraktı.

B) Kitap okumayı seviyorum.

C) Beni görünce gülümsedi.

D) Gelen öğrenciler sınıfa geçti.

Cevap: C

18.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil vardır?

A) Koşarak eve gitti.

B) Eve gelince beni ara.

C) Okumayı çok seviyorum.

D) Hazırlanacak projeleri listeledi.

Cevap: D

19.

“Sabah erkenden kalkıp kahvaltı yaptıktan sonra ders çalışmaya başladım.”

Bu cümlede kaç fiilimsi vardır?

A) 2

B) 3

C) 4

D) 5

Cevap: B

kalkıp → zarf-fiil

yaptıktan → zarf-fiil

çalışmaya → isim-fiil

20.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi ile çekimli fiil bir arada kullanılmıştır?

A) Kitap okumak.

B) Koşarak gitmek.

C) Gelen çocuk oturdu.

D) Çocuklar oynuyor.

Cevap: C

“Gelen” → sıfat-fiil

“oturdu” → çekimli fiil

🎯 LGS İÇİN KISA TAKTİK

Fiilimsi sorularında önce fiil kök veya gövdesini bul.

Sonra aldığı eke bak.

Ardından mutlaka cümledeki görevini kontrol et.

Kendine şu üç soruyu sor:

1. Bu sözcük fiilden türemiş mi?

2. Çekimli fiil mi?

3. İsim, sıfat veya zarf görevinde mi?

Bu üç adımı uygularsan fiilimsi sorularında hata yapma ihtimalin azalır.

⭐ KONU KARTI

İsim-Fiil:
-ma, -me / -mak, -mek / -ış, -iş, -uş, -üş

Sıfat-Fiil:
-an, -ası, -maz, -ar, -dik, -ecek, -miş

Zarf-Fiil:
-ınca, -ken, -alı, -madan, -arak, -ıp, -dıkça

Unutma:

Fiilimsi ekini görmek yetmez. Cümledeki görevi belirle!

🚀 Şimdi Sıra Sende!

Konu anlatımını tamamladıysan Fiilimsi Soru Maratonu ile kendini test et.

Soru Bombası bölümünde farklı ve daha seçici sorularla bilgini ölçebilir, test sonunda başarı durumunu görebilirsin.

• Yazdır
• X
• WhatsApp
• Facebook