Çevre Nedir?
Bir şeklin etrafını dolaşan sınırın toplam uzunluğuna çevre uzunluğu denir.
Bir şeklin çevresini bulmak için şeklin bütün kenarlarının uzunluklarını toplarız.
Örnek
Bir dikdörtgenin kenarları 6 cm ve 4 cm olsun.
6 cm
┌────────────┐
4 cm │ │ 4 cm
└────────────┘
6 cm
Çevreyi bulmak için bütün kenarları toplarız:
6 + 4 + 6 + 4 = 20 cm
Bu dikdörtgenin çevresi 20 cmdir.
Çevre Nasıl Bulunur?
Bir şeklin çevresini bulmak için:
- Şeklin bütün kenarlarını belirleriz.
- Kenar uzunluklarını aynı ölçü biriminde ifade ederiz.
- Bütün kenar uzunluklarını toplarız.
- Sonuca ölçü birimini ekleriz.
Örnek
5 cm
┌───────────┐
3cm │ │ 3cm
└───────────┘
5 cm
Çevre:
5 + 3 + 5 + 3 = 16 cm
Cevap: 16 cm
Karenin Çevresi
Karenin 4 kenarı birbirine eşittir.
Örneğin bir karenin bir kenarı 5 cm ise:
5 cm
┌────────┐
│ │
5 cm │ │ 5 cm
│ │
└────────┘
5 cm
Çevresi:
5 + 5 + 5 + 5 = 20 cm
Yani karenin çevresi 20 cmdir.
Kısaca:
4 × bir kenarın uzunluğu
şeklinde de düşünebiliriz.
Dikdörtgenin Çevresi
Dikdörtgende karşılıklı kenarlar birbirine eşittir.
Örneğin uzun kenar 8 cm, kısa kenar 3 cm olsun.
8 cm
┌────────────────┐
3cm │ │ 3cm
└────────────────┘
8 cm
Çevre:
8 + 3 + 8 + 3 = 22 cm
Cevap: 22 cm
Aynı Şekilde Çevreyi Bulalım
Bir şeklin kenarları:
- 4 cm
- 4 cm
- 4 cm
- 4 cm
ise:
4 + 4 + 4 + 4 = 16 cm
4 cm
┌────────┐
4cm │ │ 4cm
└────────┘
4 cm
Çevre 16 cmdir.
Çevre Ölçerken Dikkat Edelim
Çevre hesaplanırken bütün kenarlar hesaba katılmalıdır.
Örneğin:
6 cm
┌─────────┐
3 │ │ 3
cm │ │ cm
└─────────┘
6 cm
Sadece 6 + 3 işlemini yapmak doğru değildir.
Doğru işlem:
6 + 3 + 6 + 3 = 18 cm
Çevre ve Uzunluk Arasındaki Fark
Uzunluk, bir kenarın ne kadar uzun olduğunu gösterir.
Çevre, şeklin bütün kenarlarının toplam uzunluğudur.
Örneğin:
Bir dikdörtgenin uzun kenarı 7 cm olabilir.
Ancak dikdörtgenin çevresi:
7 + 4 + 7 + 4 = 22 cm
olabilir.
Etkinlik 1: Çevreyi Bul
Aşağıdaki şekillerin çevrelerini bulunuz.
A
5 cm
┌────────┐
2cm│ │2cm
└────────┘
5 cm
Çevre: ______ cm
B
4 cm
┌──────┐
│ │
4cm│ │4cm
│ │
└──────┘
4 cm
Çevre: ______ cm
C
7 cm
┌───────────┐
3cm│ │3cm
└───────────┘
7 cm
Çevre: ______ cm
Cevaplar
A) 14 cm
B) 16 cm
C) 20 cm
Etkinlik 2: Kenarları Topla
Aşağıdaki kenar uzunluklarını toplayarak çevreyi bulunuz.
- 3 + 3 + 3 + 3 = ______ cm
- 5 + 4 + 5 + 4 = ______ cm
- 6 + 2 + 6 + 2 = ______ cm
- 8 + 3 + 8 + 3 = ______ cm
Cevaplar
- 12 cm
- 18 cm
- 16 cm
- 22 cm
Etkinlik 3: Doğru mu, Yanlış mı?
- ( ) Çevre, şeklin bütün kenarlarının toplamıdır.
- ( ) Karenin dört kenarı birbirine eşittir.
- ( ) Çevre hesaplanırken yalnızca en uzun kenar kullanılır.
- ( ) Dikdörtgende karşılıklı kenarlar eşittir.
- ( ) Çevre uzunluğunun bir ölçü birimi vardır.
Cevaplar
- Doğru
- Doğru
- Yanlış
- Doğru
- Doğru
Etkinlik 4: Çevremizi Ölçelim
Bir cetvel kullanarak aşağıdaki nesnelerden birini seçiniz:
- Kitap
- Defter
- Kalem kutusu
- Masa
- Silgi
Seçtiğiniz nesnenin dikdörtgen şeklindeki yüzeyinin uzun ve kısa kenarlarını ölçünüz.
Daha sonra çevresini hesaplayınız.
Uzun kenar: ______ cm
Kısa kenar: ______ cm
Çevre:
______ + ______ + ______ + ______ = ______ cm
Etkinlik 5: Eksik Kenarı Bul
Bir karenin çevresi 24 cmdir.
Karenin bir kenarı kaç santimetredir?
? cm
┌────────┐
?cm│ │?cm
└────────┘
? cm
Çözüm:
Karenin 4 kenarı eşittir.
24 ÷ 4 = 6
Cevap: 6 cm
Problem Çözelim
Problem 1
Ayşe’nin dikdörtgen şeklindeki masasının uzun kenarı 10 cm, kısa kenarı 5 cm olarak ölçülmüştür.
Masanın çevresi kaç santimetredir?
Çözüm:
10 + 5 + 10 + 5 = 30 cm
Cevap: 30 cm
Problem 2
Bir karenin bir kenarı 7 cm’dir.
Karenin çevresi kaç santimetredir?
Çözüm:
7 + 7 + 7 + 7 = 28 cm
Cevap: 28 cm
Problem 3
Bir dikdörtgenin uzun kenarı 9 cm, kısa kenarı 4 cm’dir.
Bu dikdörtgenin çevresi kaç santimetredir?
Çözüm:
9 + 4 + 9 + 4 = 26 cm
Cevap: 26 cm
Mini Test
1. Bir karenin bir kenarı 6 cm ise çevresi kaç cm’dir?
A) 12
B) 18
C) 24
D) 36
2. Aşağıdaki işlemlerden hangisi bir şeklin çevresini bulmak için yapılabilir?
A) Bütün kenarları toplamak
B) Sadece en uzun kenarı almak
C) Kenarları çıkarmak
D) Köşe sayılarını toplamak
3. Uzun kenarı 8 cm, kısa kenarı 3 cm olan dikdörtgenin çevresi kaç cm’dir?
A) 11
B) 16
C) 19
D) 22
4. Karenin kaç kenarı vardır?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
5. Bir karenin çevresi 20 cm ise bir kenarı kaç cm’dir?
A) 4
B) 5
C) 10
D) 20
Cevap Anahtarı
- C
- A
- D
- C
- B
Konu Özeti
- Bir şeklin bütün kenarlarının toplamına çevre uzunluğu denir.
- Çevreyi bulmak için bütün kenarları toplarız.
- Karenin dört kenarı birbirine eşittir.
- Dikdörtgende karşılıklı kenarlar birbirine eşittir.
- Çevre hesaplanırken kullanılan uzunlukların aynı ölçü biriminde olması gerekir.
- Çevre sonucunu cm, m gibi uygun bir ölçü birimiyle belirtiriz.
Unutma!
Çevre = Bütün kenarların toplamı
Bir şeklin çevresini bulurken şeklin etrafında bir tur attığını düşün. Başladığın noktaya tekrar geldiğinde geçtiğin bütün kenarların uzunluklarını toplamış olursun.