- Sınıf Matematik Tartma (Gram ve Kilogram) Konu Anlatımı (2026-2027)
Örnekler, Etkinlikler, Test Soruları ve Cevap Anahtarı
Merhaba sevgili öğrenciler, veliler ve öğretmenler!
Bu yazımızda 4. sınıf Matematik dersinin önemli konularından biri olan Tartma konusunu, yani Gram ve Kilogram birimlerini en anlaşılır ve en detaylı şekilde anlatacağız. 2026-2027 eğitim-öğretim yılı MEB müfredatına uygun olarak hazırladığımız bu konu anlatımı; bol örnek, gerçek hayat bağlantıları, etkinlikler, ipuçları, sık yapılan hatalar ve kapsamlı test soruları içermektedir.
Tartma, günlük hayatımızda sürekli kullandığımız bir beceridir. Marketten meyve sebze alırken, mutfakta yemek yaparken, eczanede ilaç tartarken, spor yaparken kilosumuzu ölçerken hep tartma işlemi yaparız. Bu yüzden gram ve kilogram birimlerini iyi öğrenmek hem matematik dersinde hem de günlük hayatta çok işimize yarar.
- Tartma Nedir?
Tartma, bir cismin ne kadar ağır olduğunu ölçme işlemidir. Bir cismin ağırlığını ölçmek için tartı aletleri kullanırız. En sık kullandığımız tartı aletleri terazi, kantar ve dijital tartılardır.
Tartma işleminde iki temel birim kullanırız:
- Gram (g)
- Kilogram (kg)
Bu iki birim birbiriyle yakından ilişkilidir.
- Gram ve Kilogram İlişkisi
1 kilogram = 1000 gramdır.
Yani 1 kg = 1000 g
Bu ilişkiyi unutmamak çok önemlidir. Çünkü birimleri birbirine çevirirken sürekli bu ilişkiyi kullanacağız.
Örnekler:
2 kg = 2 × 1000 = 2000 g
3 kg = 3000 g
5 kg = 5000 g
500 g = 0,5 kg
250 g = 0,25 kg
100 g = 0,1 kg
Bazen daha küçük birimler de kullanılır. Örneğin miligram (mg) vardır ama 4. sınıf seviyesinde genellikle gram ve kilogram yeterlidir.
- Hangi Cisimler Gram, Hangileri Kilogram ile Ölçülür?
Günlük hayatta hangi cisimleri gram, hangilerini kilogram ile ölçtüğümüzü bilmek önemlidir.
Gram ile ölçülenler (genellikle hafif cisimler):
- İlaçlar
- Baharatlar (tuz, karabiber, kimyon)
- Çay, kahve
- Küçük meyveler (çilek, kiraz)
- Kırtasiye malzemeleri (silgi, kalem)
- Mektup, zarf
- Küçük paketler
Kilogram ile ölçülenler (genellikle daha ağır cisimler):
- İnsan vücut ağırlığı
- Meyve ve sebzeler (elma, patates, soğan, domates)
- Un, şeker, pirinç torbaları
- Et, tavuk, balık
- Ev eşyaları
- Okul çantası
- Kitap paketleri
Tabii ki çok ağır olmayan bazı meyveler hem gram hem kilogram ile ifade edilebilir. Örneğin 1500 gram elma = 1,5 kilogram elma demektir.
- Birimleri Birbirine Çevirme
Gramı kilograma, kilogramı grama çevirirken 1000 sayısını kullanırız.
Kilogramdan grama çevirme:
Kilogram sayısını 1000 ile çarparız.
Örnek:
4 kg = 4 × 1000 = 4000 g
7 kg = 7000 g
2,5 kg = 2500 g
Gramdan kilograma çevirme:
Gram sayısını 1000’e böleriz.
Örnek:
3000 g = 3000 ÷ 1000 = 3 kg
4500 g = 4,5 kg
750 g = 0,75 kg
250 g = 0,25 kg
Bu çevirmeleri iyi öğrenmek, problem çözerken çok kolaylık sağlar.
- Tartma ile İlgili Problem Çözme
Tartma problemlerinde genellikle şu durumlarla karşılaşırız:
- İki veya daha fazla cismin toplam ağırlığını bulma
- Bir cismin ağırlığını diğerinden çıkararak farkı bulma
- Birim çevirme yaparak karşılaştırma
- Verilen ağırlıkların toplamını veya farkını hesaplama
Örnek Problem 1:
Bir torbada 2 kg elma, 1500 g armut vardır. Toplam kaç kilogram meyve vardır?
Çözüm:
Önce birimleri aynı yapalım.
1500 g = 1,5 kg
2 kg + 1,5 kg = 3,5 kg
Toplam 3,5 kilogram meyve vardır.
Örnek Problem 2:
Bir paket un 5 kg gelmektedir. Bu unun 1250 gramı kullanılmıştır. Geriye kaç gram un kalmıştır?
Çözüm:
5 kg = 5000 g
5000 – 1250 = 3750 g
Geriye 3750 gram un kalmıştır.
Örnek Problem 3:
Ayşe’nin çantası 2 kg 300 g, Mehmet’in çantası 1850 g gelmektedir. Kimin çantası daha ağırdır ve fark kaç gramdır?
Çözüm:
Ayşe’nin çantası: 2 kg 300 g = 2300 g
Mehmet’in çantası: 1850 g
2300 – 1850 = 450 g
Ayşe’nin çantası 450 gram daha ağırdır.
Örnek Problem 4:
Bir manavda 3 kg 250 g domates, 2 kg 750 g biber satılmıştır. Toplam kaç kilogram sebze satılmıştır?
Çözüm:
3 kg 250 g + 2 kg 750 g = 5 kg 1000 g
1000 g = 1 kg olduğu için
5 kg + 1 kg = 6 kg
Toplam 6 kilogram sebze satılmıştır.
- Gerçek Hayattan Tartma Örnekleri
Tartma işlemi hayatın her yerindedir:
- Markette 1 kg 200 g elma almak
- Mutfakta 250 g un, 100 g şeker kullanmak
- Eczanede 5 g’lık ilaç almak
- Spor salonunda 65 kg olarak tartılmak
- Okulda 2 kg 500 g’lık proje malzemesi taşımak
- Pazardan 3 kg patates, 1,5 kg soğan almak
- Bebeğin kilosunu ölçmek (örneğin 4 kg 800 g)
- Kargo gönderirken paketin 1500 g olduğunu öğrenmek
Bu örnekleri günlük hayatında fark etmeye çalış. Market fişlerinde, yemek tariflerinde, ilaç prospektüslerinde gram ve kilogram ifadelerini gördüğünde hemen dikkat et.
- Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilecekler
Öğrencilerin en sık yaptığı hatalar şunlardır:
- 1 kg = 100 g sanmak (doğrusu 1000 g’dır)
- Birimleri çevirmeden toplama veya çıkarma yapmak
- Gram ile kilogramı karıştırmak
- 1500 g’ı 1,5 kg yerine 15 kg yazmak
- Toplama yaparken birimleri ayrı ayrı toplamayı unutmak
- Problemde “kaç gram” sorulurken kilogram cinsinden cevap vermek
Bu hataları yapmamak için her zaman “1 kg = 1000 g” kuralını aklında tut. İşlem yapmadan önce birimleri aynı hale getirmeyi alışkanlık edin.
- Etkinlikler
Etkinlik 1: Mutfak Tartısı
Evinizde varsa mutfak tartısını kullanarak farklı yiyecekleri tartın. Elma, ekmek, paket çay gibi ürünlerin gram ve kilogram değerlerini not edin.
Etkinlik 2: Market Fişi İnceleme
Marketten aldığınız fişteki ürünlerin ağırlıklarını inceleyin. Hangileri gram, hangileri kilogram ile yazılmış bulun.
Etkinlik 3: Tahmin Et – Tart
Bir cismin ağırlığını önce tahmin edin, sonra tartarak gerçek ağırlığını öğrenin. Tahmininizle gerçek değeri karşılaştırın.
Etkinlik 4: Birim Çevirme Yarışı
Arkadaşlarınızla yarışın. Bir kişi kilogram söylesin, diğeri hemen grama çevirsin. Sonra roller değişsin.
Etkinlik 5: Yemek Tarifi
Basit bir kek tarifindeki gram değerlerini bulun. 200 g un, 100 g şeker gibi ölçüleri not edin ve toplamını hesaplayın.
- Bol Örnekler
Örnek 1: 3 kg = 3000 g
Örnek 2: 2500 g = 2,5 kg
Örnek 3: 1 kg 400 g = 1400 g
Örnek 4: 4 kg 750 g = 4750 g
Örnek 5: 6000 g = 6 kg
Örnek 6: 2 kg + 1500 g = 3,5 kg
Örnek 7: 5 kg – 1200 g = 3800 g
Örnek 8: 3 kg 200 g + 1 kg 800 g = 5 kg
Örnek 9: 750 g + 250 g = 1 kg
Örnek 10: 4 kg 500 g – 2 kg 300 g = 2 kg 200 g
Örnek 11: 1,5 kg = 1500 g
Örnek 12: 2750 g = 2 kg 750 g
Örnek 13: 9 kg = 9000 g
Örnek 14: 500 g + 500 g + 500 g = 1,5 kg
Örnek 15: 2 kg 250 g + 1 kg 750 g = 4 kg
- Test Soruları
Aşağıdaki soruları çöz. Cevaplarını bir kâğıda yaz, sonra cevap anahtarıyla kontrol et.
- 1 kilogram kaç gramdır?
- 4 kg kaç gramdır?
- 3500 g kaç kilogramdır?
- 2 kg 300 g kaç gramdır?
- 1750 g kaç kilogram ve kaç gramdır?
- 5 kg + 2000 g = ? kg
- 3 kg 400 g + 1 kg 600 g = ? kg
- 6 kg – 1500 g = ? g
- 2500 g + 1500 g = ? kg
- 4 kg 750 g – 2 kg 250 g = ? kg ? g
- Bir paket şeker 2 kg gelmektedir. Bu şekerin 750 gramı kullanılmıştır. Geriye kaç gram şeker kalmıştır?
- Bir torbada 3 kg elma, 1250 g armut vardır. Toplam kaç gram meyve vardır?
- Ayşe’nin çantası 2 kg 450 g, Mehmet’in çantası 2300 g’dır. Kimin çantası daha ağırdır?
- 1 kg 500 g + 2 kg 500 g = ? kg
- 800 g + 200 g + 500 g = ? kg ? g
- 7 kg kaç gramdır?
- 9000 g kaç kilogramdır?
- 3 kg 100 g + 4 kg 900 g = ? kg
- 5 kg – 2750 g = ? g
- 1,5 kg + 2,5 kg = ? kg
- Bir manav 4 kg 300 g domates, 2 kg 700 g biber satmıştır. Toplam kaç kilogram sebze satmıştır?
- Bir bebek 4 kg 850 g’dır. 1 ay sonra 650 g almıştır. Bebeğin yeni kilosu kaçtır?
- 6 kg 200 g – 3 kg 800 g = ? kg ? g
- 1250 g + 1750 g + 1000 g = ? kg
- 2 kg 400 g kaç gramdır?
- 3750 g kaç kilogram ve kaç gramdır?
- 8 kg kaç gramdır?
- 1 kg 1 g kaç gramdır?
- 500 g’ın 3 katı kaç kilogramdır?
- 2 kg 250 g + 1 kg 750 g + 500 g = ? kg
- Bir paket pirinç 5 kg’dır. Bu pirincin 2 kg 300 g’ı kullanılmıştır. Geriye kaç gram pirinç kalmıştır?
- 9 kg – 4500 g = ? kg
- 3 kg 600 g + 2 kg 400 g = ? kg
- 1500 g + 2500 g + 1000 g = ? kg
- 4 kg 50 g kaç gramdır?
- Cevap Anahtarı
- 1000 gram
- 4000 gram
- 3,5 kilogram
- 2300 gram
- 1 kg 750 g
- 7 kg
- 5 kg
- 4500 g
- 4 kg
- 2 kg 500 g
- 1250 gram
- 4250 gram
- Ayşe’nin çantası daha ağırdır (2450 g > 2300 g)
- 4 kg
- 1 kg 500 g
- 7000 gram
- 9 kilogram
- 8 kg
- 2250 g
- 4 kg
- 7 kg
- 5 kg 500 g
- 2 kg 400 g
- 4 kg
- 2400 gram
- 3 kg 750 g
- 8000 gram
- 1001 gram
- 1,5 kilogram
- 4 kg 500 g
- 2700 gram
- 4,5 kg
- 6 kg
- 5 kg
- 4050 gram
Sonuç ve Tavsiyeler
Tartma konusu, ölçme ünitelerinin önemli bir parçasıdır. Gram ve kilogram ilişkisini (1 kg = 1000 g) çok iyi öğrenirseniz birim çevirme ve problem çözme işlemlerini kolayca yapabilirsiniz.
Her gün en az 8-10 tartma sorusu çözmeye çalışın. Market alışverişlerinde, mutfakta yemek yaparken gram ve kilogram değerlerine dikkat edin. Bu şekilde hem matematiği pekiştirmiş hem de günlük hayat becerilerinizi geliştirmiş olursunuz.
Bu konuyu iyice anladıktan sonra diğer ölçme konularıyla (uzunluk, sıvı, zaman) birlikte tekrar yapmanızı öneririz. Ölçme konuları birbirini destekler ve hepsini birlikte çalışmak daha kalıcı öğrenme sağlar.
Başarılar dileriz! Düzenli çalışan herkes başarır.
egitim ailem – eğitim her yerde