Cumhuriyet savcısı olmak, hukuk alanında kariyer yapmak isteyen birçok kişinin hedefleri arasında yer alır. Cumhuriyet savcıları, suç işlendiğine ilişkin ihbar veya başka yollarla bilgi edinildiğinde soruşturma işlemlerini yürütür ve kamu adına gerekli hukuki işlemleri gerçekleştirir.
Savcı olmak isteyen adayların hukuk fakültesinden mezun olması, gerekli şartları taşıması ve Adalet Bakanlığı tarafından yapılan hâkim ve savcı yardımcılığı sınavında başarılı olması gerekir.
Peki Cumhuriyet savcısı nasıl olunur? Hukuk fakültesi kaç yıl sürer? HMGS nedir? Savcılık sınavı nasıl yapılır? İşte merak edilen bütün ayrıntılar.
Cumhuriyet Savcısı Nedir?
Cumhuriyet savcısı, ceza yargılamasında kamu adına görev yapan hukuk meslek mensubudur. Suç işlendiği şüphesi üzerine soruşturmayı yürütür, delilleri toplar ve kanunda belirtilen şartlar oluştuğunda kamu davası açar.
Cumhuriyet savcıları adliyelerde görev yapar ve görevlerini kanunlar çerçevesinde yerine getirir.
Cumhuriyet Savcısı Ne İş Yapar?
Cumhuriyet savcılarının başlıca görevleri şunlardır:
- Suç işlendiği iddiasıyla ilgili soruşturma yürütmek.
- Şüpheli ve tanıkların ifadelerinin alınmasını sağlamak.
- Maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için delilleri toplamak.
- Kolluk birimlerine gerekli talimatları vermek.
- Gerekli durumlarda bilirkişi incelemesi yaptırmak.
- Soruşturma sonunda iddianame düzenlemek veya kovuşturmaya yer olmadığına karar vermek.
- Kamu davalarında iddia makamını temsil etmek.
- Mahkemelerin verdiği kararların kanunlara uygun şekilde uygulanması için görev alanına giren işlemleri yürütmek.
Cumhuriyet Savcısı Olmak İçin Hangi Bölüm Okunmalı?
Cumhuriyet savcısı olmak isteyenlerin öncelikle hukuk fakültesinden mezun olması gerekir.
Hukuk fakülteleri dört yıllık lisans eğitimi verir. Üniversiteye girişte YKS kapsamında TYT ve AYT oturumlarına girilir. Hukuk fakültesini kazanmak için ilgili yılın başarı sırası ve tercih koşulları dikkate alınmalıdır.
Hukuk fakültesinden mezun olmak, doğrudan savcı olarak atanmak için yeterli değildir. Mezuniyetin ardından ilgili sınav ve mesleğe kabul aşamalarının tamamlanması gerekir.
Cumhuriyet Savcısı Nasıl Olunur? Aşamalar Nelerdir?
Cumhuriyet savcısı olma süreci genel olarak şu aşamalardan oluşur:
- YKS ile hukuk fakültesine yerleşmek.
- Dört yıllık hukuk eğitimini tamamlamak.
- Gerekli adaylar için Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavından (HMGS) en az 70 puan almak.
- Adli Yargı Hâkim ve Savcı Yardımcılığı yazılı yarışma sınavına başvurmak.
- Yazılı sınavda başarılı olmak.
- Mülakat aşamasını geçmek.
- Hâkim ve savcı yardımcısı olarak atanmak.
- Üç yıllık yardımcılık ve eğitim sürecini başarıyla tamamlamak.
- Cumhuriyet savcılığı görevine atanma sürecini tamamlamak.
Bu aşamalar, ilgili mevzuat ve yayımlanan güncel sınav ilanları doğrultusunda yürütülür.
HMGS Nedir? Savcı Olmak İçin Zorunlu mu?
HMGS, Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı anlamına gelir. Hukuk fakültesi mezunlarının belirli hukuk mesleklerine giriş sürecinde karşılaştığı bir sınavdır.
24 Ekim 2019 tarihinden sonra hukuk fakültesine kayıt yaptırıp 31 Mart 2024 tarihinden sonra mezun olan adayların hâkim ve savcı yardımcılığı sınavına başvurabilmesi için HMGS’den en az 70 puan alması gerekir.
Bu tarihlerden önceki kayıt veya mezuniyet durumlarına sahip adaylar için mevzuatta muafiyet hükümleri bulunmaktadır.
Dolayısıyla HMGS şartı bütün hukuk fakültesi mezunları için aynı şekilde uygulanmaz. Adayların kendi mezuniyet ve kayıt tarihlerini dikkate alması gerekir.
Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı Nedir?
Cumhuriyet savcısı olmak isteyen adayların girmesi gereken temel yarışma sınavı, Adli Yargı Hâkim ve Savcı Yardımcılığı sınavıdır.
Sınav ÖSYM tarafından yapılır. Sınavda adayların hukuk bilgisi, genel yetenek ve genel kültür düzeyleri değerlendirilir.
Sınavın kapsamı ve oturumları ilgili yılın ÖSYM kılavuzunda açıklanır.
Başarılı adaylar, mülakat aşamasına katılmaya hak kazanır. Yazılı sınav ve mülakat süreçlerini başarıyla tamamlayanlar hâkim ve savcı yardımcısı olarak atanabilir.
Cumhuriyet Savcısı Olmak İçin Yaş Sınırı Kaçtır?
Adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığına başvuracak adaylarda genel yaş şartı, sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak günü itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmaktır.
Avukatlık mesleğinden adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığına başvuracaklar için farklı bir yaş sınırı uygulanır. İlgili ilanlarda, fiilen en az üç yıl avukatlık yapmış olma ve sınav yılının 1 Ocak günü itibarıyla 45 yaşını doldurmamış olma şartları yer almıştır.
Yaş hesabı ve diğer koşullar için başvurulacak sınavın güncel ilanı esas alınmalıdır.
Cumhuriyet Savcısı Olmak İçin KPSS Gerekir mi?
Cumhuriyet savcılığına girişte normal kamu personeli alımlarındaki gibi KPSS puanı kullanılmaz.
Adayların Adli Yargı Hâkim ve Savcı Yardımcılığı yazılı yarışma sınavına girmesi gerekir. Bu sınav KPSS’den farklıdır ve hukuk alanındaki bilgileri ölçmeye yöneliktir.
Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Kaç Yıl Sürer?
Hâkim ve savcı yardımcılığı süresi üç yıldır.
Bu süreç temel eğitim, görev dönemi ve son eğitim döneminden oluşur.
Yardımcılar, eğitimlerinin bir bölümünü Türkiye Adalet Akademisinde alırken görev dönemlerinde mahkeme ve Cumhuriyet başsavcılıklarında uygulamalı çalışmalar yapar.
Adli yargı hâkim ve savcı yardımcılarının hâkimliğe veya Cumhuriyet savcılığına ayrılması, teşkilatın ihtiyaçları ve adayların tercihleri dikkate alınarak gerçekleştirilir. Tercihler tek başına belirleyici değildir; ihtiyaç ve sınav başarı sıralaması da önem taşır.
Cumhuriyet Savcısı Maaşı Ne Kadar?
Cumhuriyet savcılarının maaşları görev unvanı, derece ve kıdem, hizmet yılı ve yürürlükteki kamu personeli ücret düzenlemelerine göre değişir.
Göreve yeni başlayan bir savcı ile uzun yıllar hizmet etmiş bir savcının aldığı ücret aynı değildir. Bu nedenle güncel dönem için kesin maaş bilgisi verilirken ilgili yılın maaş düzenlemeleri dikkate alınmalıdır.
Cumhuriyet Savcısı Nerede Görev Yapar?
Cumhuriyet savcıları adliyelerde ve Cumhuriyet başsavcılıklarında görev yapar.
Görev yerleri arasında şunlar bulunabilir:
- Cumhuriyet başsavcılıkları
- İl ve ilçe adliyeleri
- Ağır ceza mahkemelerinin bulunduğu adliyeler
- Bölge adliye mahkemeleri bünyesindeki ilgili birimler
- Mevzuat kapsamında görev verilen diğer yargı birimleri
Savcıların görev yeri atama ve nakil işlemleri ilgili mevzuata göre yürütülür.
Cumhuriyet Savcısı ile Hâkim Arasındaki Fark Nedir?
Cumhuriyet savcısı ile hâkim, yargı sisteminde farklı görevler üstlenir.
Cumhuriyet savcısı: Suç şüphesine ilişkin soruşturmayı yürütür ve kamu adına iddia makamı olarak görev yapar.
Hâkim: Önüne gelen uyuşmazlıkları ve davaları bağımsız ve tarafsız şekilde değerlendirerek karar verir.
Her iki meslek de adli yargı alanında yer alır ve hâkim ve savcı yardımcılığı süreci üzerinden mesleğe giriş yapılır.
Cumhuriyet Savcısı Olmak İçin Başvuru Nereden Yapılır?
Hâkim ve savcı yardımcılığı sınavları, HMGS ve diğer duyurular için resmî kurumların internet siteleri takip edilmelidir.
- Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü: https://pgm.adalet.gov.tr/
- ÖSYM: https://www.osym.gov.tr/
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi: https://ais.osym.gov.tr/
- ÖSYM Sınav Sonuçları: https://sonuc.osym.gov.tr/
- Türkiye Adalet Akademisi: https://taa.gov.tr/
Sıkça Sorulan Sorular
Cumhuriyet savcısı olmak için kaç yıl okumak gerekir?
Hukuk fakültesi eğitimi dört yıldır. Mezuniyet sonrasında sınav, mülakat ve üç yıllık hâkim ve savcı yardımcılığı süreci bulunur. Hazırlık ve sınav süreleri de eklendiğinde toplam süre kişiye göre değişebilir.
Hukuk fakültesi mezunu herkes savcı olabilir mi?
Hayır. Hukuk fakültesinden mezun olmak tek başına yeterli değildir. Adayların yaş, vatandaşlık, sağlık ve diğer yasal şartları taşıması; gerekli sınavları ve mesleki eğitim sürecini başarıyla tamamlaması gerekir.
Savcı olmak için KPSS’ye girmek zorunlu mu?
Hayır. Cumhuriyet savcılığına girişte KPSS yerine Adli Yargı Hâkim ve Savcı Yardımcılığı yazılı yarışma sınavı uygulanır.
Savcı olmak için HMGS’den kaç puan almak gerekir?
HMGS şartına tabi adayların sınava başvurabilmesi için en az 70 puan alması gerekir. Ancak mevzuattaki kayıt ve mezuniyet tarihleri nedeniyle bazı adaylar bu sınavdan muaftır.
Savcı olmak için avukatlık yapmak zorunlu mu?
Hayır. Hukuk fakültesinden mezun olan adaylar, gerekli diğer koşulları taşıdıkları takdirde doğrudan adli yargı hâkim ve savcı yardımcılığı sınavına başvurabilir. Ayrıca belirli şartları sağlayan avukatlar için ayrı bir başvuru yolu vardır.
Savcılar nasıl atanır?
Adaylar yazılı sınav ve mülakat aşamalarını geçtikten sonra hâkim ve savcı yardımcısı olarak atanır. Üç yıllık eğitim ve görev döneminin başarıyla tamamlanmasının ardından mesleğe kabul ve görev ayrımı süreci yürütülür.
Sonuç
Cumhuriyet savcısı olmak isteyenlerin hukuk fakültesini bitirmesi, gerekli durumlarda HMGS şartını yerine getirmesi ve Adli Yargı Hâkim ve Savcı Yardımcılığı sınavında başarılı olması gerekir. Yazılı sınav ve mülakatın ardından başlayan üç yıllık yardımcılık süreci de mesleğe hazırlanmanın önemli bir parçasıdır.
Savcılık mesleğini hedefleyen adayların Adalet Bakanlığı ve ÖSYM tarafından yayımlanan güncel duyuruları düzenli olarak takip etmesi önemlidir.