3. Sınıf Matematik: Paralarımız

Paralarımızı Tanıyalım

Günlük hayatımızda alışveriş yapmak için Türk lirası (TL) kullanırız.

Türk lirasının sembolü:

₺

Para birimimiz Türk lirasıdır.

Paralarımız madeni paralar ve kâğıt paralar olmak üzere ikiye ayrılır.

Madeni Paralarımız

Türkiye’de kullanılan madeni paralar:

• 1 kuruş
• 5 kuruş
• 10 kuruş
• 25 kuruş
• 50 kuruş
• 1 TL
• 5 TL

şeklindedir.

   ┌────────┐

   │  1 TL  │

   └────────┘

   ┌────────┐

   │  5 TL  │

   └────────┘

Madeni paraların değerleri birbirinden farklıdır.

Kâğıt Paralarımız

Türkiye’de kullanılan kâğıt paralar:

• 5 TL
• 10 TL
• 20 TL
• 50 TL
• 100 TL
• 200 TL

şeklindedir.

┌────────────────────┐

│        20 TL       │

└────────────────────┘

┌────────────────────┐

│       100 TL       │

└────────────────────┘

┌────────────────────┐

│       200 TL       │

└────────────────────┘

Kuruş Nedir?

1 TL = 100 kuruş

Bunu şöyle gösterebiliriz:

          1 TL

           │

     ┌─────┴─────┐

     │           │

   100 kuruş = 1 TL

Örneğin:

50 kuruş + 50 kuruş = 1 TL

25 kuruş + 25 kuruş + 25 kuruş + 25 kuruş = 1 TL

Paraların Değerlerini Karşılaştıralım

Paraları karşılaştırırken üzerlerinde yazan değere bakarız.

Örneğin:

10 TL > 5 TL

Bu nedenle 10 TL, 5 TL’den daha değerlidir.

┌───────────┐       ┌───────────┐

│   10 TL   │  >    │    5 TL   │

└───────────┘       └───────────┘

Para Biriktirme

Paralarımızı biriktirebiliriz.

Örneğin kumbaramıza:

• 1 TL
• 2 TL
• 5 TL

koyduğumuzu düşünelim.

       ___________

      /           \

     /   KUMBARA   \

    |  ₺  ₺  ₺  ₺  |

     \             /

      \___________/

Biriktirdiğimiz paraların değerlerini topladığımızda toplam paramızı bulabiliriz.

Paraları Toplayalım

Örneğin:

5 TL + 10 TL + 20 TL = ?

Önce 5 ile 10’u toplarız:

5 + 10 = 15

Sonra:

15 + 20 = 35 TL

Cevap: 35 TL

Kuruşlarla Toplama

Kuruşları da toplayabiliriz.

Örneğin:

25 kuruş + 25 kuruş = 50 kuruş

25 kr + 25 kr

     ↓

   50 kr

Bir başka örnek:

50 kuruş + 50 kuruş = 100 kuruş

100 kuruş = 1 TL

TL ve Kuruş Birlikte

Bir para miktarı hem TL hem kuruş şeklinde gösterilebilir.

Örneğin:

3 TL 50 kuruş

şeklindeki para miktarı:

350 kuruş

olarak da ifade edilebilir.

Çünkü:

3 TL = 300 kuruş

300 + 50 = 350 kuruş

Alışverişte Para Kullanımı

Alışveriş yaparken ürünün fiyatına bakarız ve yeterli paramız olup olmadığını kontrol ederiz.

Örneğin:

Bir kalemin fiyatı 15 TL olsun.

Cebimizde 20 TL varsa:

20 TL > 15 TL

olduğu için kalemi alabiliriz.

Para Üstü

Bir ürünün fiyatından daha fazla para verdiğimizde satıcı bize para üstü verir.

Örnek

Bir defter 30 TL olsun.

Satıcıya 50 TL verdik.

Para üstünü bulmak için:

50 – 30 = 20 TL

Verilen para       Fiyat

   50 TL    –      30 TL

             ↓

          20 TL

        PARA ÜSTÜ

Cevap: 20 TL

Birden Fazla Ürünün Fiyatını Bulma

Birden fazla ürün aldığımızda fiyatlarını toplarız.

Örneğin:

Kalem: 10 TL

Defter: 25 TL

Silgi: 5 TL

Toplam:

10 + 25 + 5 = 40 TL

Cevap: 40 TL

Etkinlik 1: Paraları Tanıyalım

Aşağıdaki para miktarlarını okuyunuz.

1. 5 TL → __________________
2. 20 TL → __________________
3. 50 TL → __________________
4. 100 TL → __________________
5. 200 TL → __________________

Daha sonra evinizdeki veya oyuncak para setinizdeki paraları inceleyerek aynı değerleri bulmaya çalışınız.

Etkinlik 2: Toplayalım

Aşağıdaki para miktarlarını bulunuz.

1. 5 TL + 5 TL = ______ TL
2. 10 TL + 20 TL = ______ TL
3. 20 TL + 20 TL = ______ TL
4. 5 TL + 10 TL + 5 TL = ______ TL
5. 10 TL + 20 TL + 50 TL = ______ TL

Cevaplar

1. 10 TL
2. 30 TL
3. 40 TL
4. 20 TL
5. 80 TL

Etkinlik 3: Kuruşları Toplayalım

1. 25 kr + 25 kr = ______ kr
2. 50 kr + 25 kr = ______ kr
3. 50 kr + 50 kr = ______ kr = ______ TL
4. 25 kr + 25 kr + 25 kr + 25 kr = ______ kr = ______ TL

Cevaplar

1. 50 kr
2. 75 kr
3. 100 kr = 1 TL
4. 100 kr = 1 TL

Etkinlik 4: Yeterli Param Var mı?

Aşağıdaki alışverişlerde verilen paranın yeterli olup olmadığını yazınız.

1.

Oyuncak: 40 TL

Verilen para: 50 TL

Yeterli mi? ______

2.

Kitap: 60 TL

Verilen para: 50 TL

Yeterli mi? ______

3.

Kalem: 15 TL

Verilen para: 20 TL

Yeterli mi? ______

Cevaplar

1. Evet
2. Hayır
3. Evet

Etkinlik 5: Para Üstünü Bul

1.

Ürün fiyatı: 25 TL

Verilen para: 50 TL

Para üstü: ______ TL

2.

Ürün fiyatı: 35 TL

Verilen para: 50 TL

Para üstü: ______ TL

3.

Ürün fiyatı: 70 TL

Verilen para: 100 TL

Para üstü: ______ TL

Cevaplar

1. 25 TL
2. 15 TL
3. 30 TL

Etkinlik 6: Kendi Marketimizi Kuralım

Aşağıdaki ürünlerin fiyatlarını inceleyiniz.

🖊️ Kalem       → 10 TL

📒 Defter      → 25 TL

✏️ Silgi       → 5 TL

📚 Kitap       → 40 TL

🎒 Çanta       → 100 TL

Şimdi kendi alışverişinizi yapınız.

1. Kalem + silgi = ______ TL

2. Defter + kitap = ______ TL

3. Kalem + defter + silgi = ______ TL

4. Çanta + kitap = ______ TL

Cevaplar

1. 15 TL
2. 65 TL
3. 40 TL
4. 140 TL

Problemler

Problem 1

Mehmet’in 50 TL’si vardır.

20 TL’ye kitap, 10 TL’ye kalem alıyor.

Mehmet’in kaç TL’si kalır?

Çözüm:

20 + 10 = 30 TL

50 – 30 = 20 TL

Cevap: 20 TL

Problem 2

Ayşe’nin kumbarasında 25 TL vardır. Kumbarasına 15 TL daha atıyor.

Ayşe’nin toplam kaç TL’si olur?

Çözüm:

25 + 15 = 40 TL

Cevap: 40 TL

Problem 3

Bir oyuncak 75 TL’dir.

100 TL veren bir çocuğa kaç TL para üstü verilmelidir?

Çözüm:

100 – 75 = 25 TL

Cevap: 25 TL

Problem 4

Ali’nin 100 TL’si vardır.

30 TL’ye kitap ve 20 TL’ye kalem alıyor.

Ali’nin kaç TL’si kalır?

Çözüm:

30 + 20 = 50 TL

100 – 50 = 50 TL

Cevap: 50 TL

Mini Test

1. 1 TL kaç kuruştur?

A) 10
B) 50
C) 100
D) 1000

2. 20 TL + 30 TL kaç TL’dir?

A) 40
B) 50
C) 60
D) 70

3. 50 TL’si olan bir çocuk 30 TL’lik kitap alıyor. Kaç TL’si kalır?

A) 10
B) 20
C) 30
D) 40

4. 50 TL verilen bir alışverişin fiyatı 35 TL’dir. Para üstü kaç TL’dir?

A) 10
B) 15
C) 20
D) 25

5. 25 kuruş + 25 kuruş kaç kuruştur?

A) 25
B) 40
C) 50
D) 75

Cevap Anahtarı

1. C
2. B
3. B
4. B
5. C

Konu Özeti

• Türkiye’nin para birimi Türk lirasıdır (TL).
• Türk lirasının sembolü ₺ şeklindedir.
• Paralarımız madeni ve kâğıt para olarak bulunur.
• 1 TL = 100 kuruş
• Alışverişte ürünlerin fiyatlarını karşılaştırabiliriz.
• Birden fazla ürünün toplam fiyatını bulmak için fiyatları toplarız.
• Verilen para ürünün fiyatından fazlaysa para üstü alırız.
• Para üstünü bulmak için verilen paradan alışveriş tutarını çıkarırız.

Unutma!

Toplam fiyat = Ürünlerin fiyatlarının toplamı

Para üstü = Verilen para − Alışveriş tutarı

Günlük Hayat Etkinliği

Evde bir oyuncak market kur.

3 ürün seç ve her birine fiyat belirle. Daha sonra bir arkadaşın veya aile bireyinle alışveriş yapıyormuş gibi toplam fiyatı ve para üstünü hesapla.

Örneğin:

Kalem     → 10 TL

Defter    → 20 TL

Silgi     → 5 TL

Toplam → 35 TL

Verilen → 50 TL

Para üstü → 15 TL

Böylece paralarla ilgili matematik işlemlerini günlük hayatla ilişkilendirmiş olursun.

• Yazdır
• X
• WhatsApp